zondag 1 februari 2015

Bettye LaVette - Worthy

De Amerikaanse soulzangeres Bettye LaVette werd geboren in Muskegon, Michican, maar verruilde het provinciestadje aan Lake Michigan al op zeer jonge leeftijd voor het destijds volop bloeiende Detroit. 

In Detroit vond ze emplooi  in de eveneens bloeiende muziekindustrie en bracht ze gedurende de jaren 60 en 70 met enige regelmaat redelijk succesvolle soul en rhythm & blues singles uit. 

Aan het begin van de jaren 80 bracht ze het geweldige album Tell Me A Lie uit en leek Bettye LaVette zich eindelijk te gaan scharen onder de grote soulzangeressen van dat moment. Het liep allemaal wat anders. 

Bettye LaVette stond gedurende de jaren 80 en 90 vooral op het podium en bracht pas in 2003 weer een echt memorabele plaat uit. A Woman Like Me bleek de eerste plaat in een indrukwekkende serie, want ook I've Got My Own Hell To Raise uit 2005, The Scene Of The Crime uit 2007 en Thankful N' Thoughtful uit 2012 mochten er zijn. 

Voor haar nieuwe plaat Worthy is de inmiddels 69-jarige soulzangeres teruggekeerd naar topproducer Joe Henry, die ook het 10 jaar geleden verschenen I've Got My Own Hell To Raise produceerde. Een verstandige keuze, want met Joe Henry aan het roer worden geen slechte platen gemaakt.

Joe Henry trommelde uiteraard flink weer wat topmuzikanten op, onder wie drummer Jay Bellerose, gitarist Doyle Bramhall II, toetsenist Patrick Warren (die het Hammond orgel beroert als geen ander) en zoonlief Levon Henry die tekende voor de blazersarrangementen. In muzikaal opzicht klinkt Worthy dan ook fantastisch met een band die zowel ingetogen als rauw kan spelen, maar ook in vocaal opzicht hoeft Bettye LaVette nog lang niet onder te doen voor de over het algemeen veel jongere concurrentie. Haar stem is minstens even krachtig en soulvol als die van haar beste concurrenten, maar wint het makkelijk wanneer het gaat om bezieling, emotie en doorleving. 

Voor de songs vertrouwt Bettye LaVette over het algemeen op de kwaliteiten van anderen en dat doet ze ook op Worthy. Het vertolken van songs van anderen lijkt makkelijk, maar het is het niet. Allereerst is het een hele kunst om de juiste songs te selecteren (kijk maar eens naar al die talentenjachten waarop zogenaamde experts steeds maar weer de foute songs blijken te kiezen voor hun protegés). Vervolgens moet je deze songs ook nog maar eens naar je eigen hand kunnen zetten, want op een slechte kopie zit niemand te wachten (kijk wederom maar weer eens naar alle talentenjachten). 

Bettye LaVette kan op beide terreinen uitstekend op de voeten. Voor Worthy selecteerde de Amerikaanse soulzangeres een fraaie serie songs. Het zijn net wat minder bekende songs van de echte grootheden (The Rolling Stones, The Beatles, Bob Dylan), maar ook fraai gekozen songs van wat minder bekende songwriters als Mickey Newbury, Randall Bramblett, Beth Nielsen Chapman, Savoy Brown en Over The Rhine (!). Stuk voor stuk prachtsongs.

Hiermee is een eerste stap gezet, maar Bettye LaVette slaagt er vervolgens ook nog eens in om de songs van anderen haar eigen songs te maken. Dat doet ze met een imposante soulstem met een eigen geluid en veel emotie en doorleving; precies zoals ze dat ook op haar vorige platen deed. 

Ik heb nog niets gezegd over de productie van Joe Henry en ook die is wederom van hoog niveau. Worthy klinkt donker en beklemmend en dat is precies wat Bettye LaVette nodig heeft. Sinds 2003 is een nieuwe plaat van Bettye LaVette iets om naar uit te kijken en ook Worthy stelt weer niet teleur. Integendeel zelfs. Erwin Zijleman

 

zaterdag 31 januari 2015

Boek: Kraftwerk - Publikation

De indrukwekkende reeks concerten die Kraftwerk de afgelopen maand gaf in de Amsterdamse poptempel Paradiso, inspireerde flink wat muziekjournalisten tot mooie recensies. De reeks recensies van de VPRO (3voor12) vond ik persoonlijk het mooist, omdat in deze reeks recensies naar achtergronden en diepgang werd gezocht. 

Het was voor mij aanleiding om meer te lezen over de intrigerende Duitse band, wat prima kan in het beste boek dat over Kraftwerk is verschenen. Dit boek is geschreven door de Britse popjournalist David Buckley, die vooral bekend is van zijn prima boeken over het David Bowie en luistert naar de titel Publikation. 

De strakke en fraai vormgegeven cover en de getalsmatige indeling van het boek laten al zien dat Buckley zich flink heeft verdiept in de geschiedenis en achtergronden van Kraftwerk en dit komt ook in de tekst tot uiting. 

Buckley sprak voor het samenstellen van Publikation met meerdere muzikanten die zijn beïnvloed door het werk van de zo invloedrijke Duitse band en sprak uiteraard ook met de leden van het eerste uur. Het is jammer dat de grote man achter Kraftwerk, Ralf Hütter, niet direct heeft meegewerkt aan het boek, maar dit is zeker niet ten koste gegaan van de diepgang van Publikation, al is het maar omdat Buckley uiteraard wel gebruik kon maken van bestaande interviews met de man die Kraftwerk nog altijd aanvoert.

Publikation schetst fraai hoe Kraftwerk ontstond in het naoorlogse Duitsland waarin eigenlijk geen plaats was voor Duitse cultuur. Mede hierdoor zette Kraftwerk zich af tegen de dominante Britse en Amerikaanse muziekcultuur en sloeg het revolutionaire wegen in. 

Publikation beschrijft uitvoerig hoe Kraftwerk op eigenzinnige wijze aan de slag ging met elektronica die destijds nog in de kinderschoenen stond en aan de haal ging met thema’s die op dat moment nog als futuristisch kunnen worden aangemerkt. 

Zeker in de, inmiddels wat vergeten, beginjaren liet Kraftwerk zich nadrukkelijk beïnvloeden door andere Duitse avant-garde bands en het stempel van de invloedrijke producer Conny Plank, maar vanaf het midden van de jaren 70 was Kraftwerk trendsettend. In de sobere Klink Klang studios in Düsseldorf werd het ene na het andere meesterwerk in elkaar gesmeed en steeds wist Kraftwerk zich verder te vernieuwen. Het wordt fraai beschreven in het bijna 300 pagina's tellende boek.

Kraftwerk had uiteindelijk een enorme invloed op meerdere stromingen in de popmuziek, variërend van de Britse synthpop uit de jaren 80 en de elektronische muziek van alle tijden tot de techno die in de jaren 90 vanuit de VS overwaaide. 

Hoewel Kraftwerk vanaf de tweede helft van de jaren 80 nauwelijks nieuw materiaal meer heeft uitgebracht, klinkt de muziek van de band ook 30 jaar later nog altijd modern of zelfs futuristisch. Het is muziek die uitnodigt tot meer weten en meer begrijpen. Publikation van David Buckley is hiervoor een zeer waardevol hulpmiddel. Een mooie voorbereiding op het volgende concert van de band aan de vooravond van de Tour de France.  Erwin Zijleman

Te koop bij BOL.com