vrijdag 2 december 2016

The Rolling Stones - Blue & Lonesome

Gaan The Rolling Stones ooit nog eens een echt goede plaat maken? Het is een vraag die al talloze keren is gesteld sinds de release van het geweldige Tattoo You uit 1981. 

De Britse band maakte klassiekers in de jaren 60 en 70, maar sinds de jaren 80 is de spoeling zeer dun. Dat het deze week verschenen Blue & Lonesome de beste Stones plaat in 35 jaar wordt genoemd zegt dan ook niet zo heel veel en misschien zelfs wel helemaal niets. 


Persoonlijk ben ik overigens best tevreden met een aardige Stones plaat, want ook die zijn sinds Tattoo You zeer schaars. Verder dan Voodoo Lounge (1994) en A Bigger Bang (uit 2005 en tot vandaag het laatste echte wapenfeit van de band) kom ik eigenlijk niet en dat is een magere score voor een band die moet worden geschaard onder de allergrootsten uit de muziekgeschiedenis. 


Aan dat bescheiden rijtje aardige Stones platen kan nu Blue & Lonesome worden toegevoegd, want eindelijk klinken de heren op leeftijd weer eens geïnspireerd en urgent. 


Dat doen The Rolling Stones dit keer niet met eigen songs, want op Blue & Lonesome worden de blueshelden van de band geëerd. Op Blue & Lonesome vertolken de Stones immers de songs die Mick Jagger en Keith Richards aan het begin van de jaren 60 inspireerden tot het formeren van een eigen band. 


Nu lijkt het vertolken van bluessongs uit de jaren 50 en 60 een eenvoudig kunstje, maar dat is het zeker niet. Het werkt immers alleen als je als muzikant je ziel en zaligheid in de songs stopt en dat is precies wat de Stones doen op hun nieuwe plaat. 


Charlie Watts drumt swingend en trefzeker, Keith Richards en Ron Wood strooien driftig met geweldige bluesriffs, Mick Jagger laat de mondharmonica scheuren en diezelfde Mick Jagger laat eindelijk weer eens horen dat hij een geweldig zanger is. Op Blue & Lonesome vertolken de Stones de bluesklassiekers uit een ver verleden zoals ze dit aan het begin van de jaren 60 hadden kunnen doen en dat klinkt verassend goed. De jonge honden in de inmiddels bejaarde muzikanten zijn weer wakker.


Voor Blue & Lonesome werd een beroep gedaan op topproducer Don Was, die de in slechts drie dagen opgenomen songs zo rauw en gruizig mogelijk op de band heeft gezet, waardoor de plaat uit de speakers knalt en zo energiek en onbevangen klinkt als je hoopt.


Natuurlijk kan Blue & Lonesome niet concurreren met Tattoo You, waarop de band nog met Stones klassiekers als Start Me Up en Waiting On A Friend op de proppen kwam, maar heb ik sindsdien zo genoten van een Stones plaat als ik nu geniet van Blue & Lonesome? Nee! 


Er wordt misschien net wat te druk gedaan over het artistieke belang van de nieuwe plaat van de legendarische band, maar dat Blue & Lonesome een in vrijwel alle opzichten geslaagde plaat is zal duidelijk zijn. Mogelijk inspireert het de band nog tot grootse daden, maar als dit het slotakkoord van The Rolling Stones is vind ik dat ook best. Op Blue & Lonesome kunnen The Rolling Stones immers best trots zijn en dat was even geleden. Erwin Zijleman








donderdag 1 december 2016

The Human League - A Very British Synthesizer Group (Anthology)

Een week of twee geleden stond de Britse band The Human League nog in een uitverkocht Paradiso. 

Dat zag er misschien uit als een (fout) jaren 80 feestje, maar zeker achteraf bezien moet worden geconcludeerd dat The Human League een zeer invloedrijke 80s band is geweest en veel meer dan de eendagsvlieg van de hitsingle Don’t You Want Me. 


Het is allemaal goed te horen op de onlangs verschenen verzamelaar met de fraaie titel A Very British Synthesizer Group (ondertitel: Anthology). De uit twee cd's bestaande luxe editie van deze verzamelaar geeft een mooi beeld van de lange carrière van The Human League en het is een carrière met vele gezichten. 


The Human League brak in 1981 door met het succesvolle Dare! en de nog succesvollere hitsingle Don’t You Want Me, maar had toen met Reproduction (1979) en Travelogue (1980) al twee bijzondere platen afgeleverd. Het zijn platen die ver zijn verwijderd van de succesformule van Dare! en een verrassend experimenteel geluid laten horen. 


Het is een geluid dat zeer sterk is beïnvloed door de muziek van Kraftwerk, maar het popliedje met een kop en een staart nog veel verder uit het oog heeft verloren dan de Duitse band aandurfde in de jaren 70. De songs van de eerste twee platen van The Human League bevatten overigens niet alleen volop referenties naar de muziek van Kraftwerk, maar zijn ook hoorbaar beïnvloed door de muziek van een andere baanbrekende Duitse band uit de jaren 70: Tangerine Dream. 


Vanaf Dare! moest zanger Philip Oakey het doen zonder de creatieve breinen van versie 1.0 van The Human League (Martyn Ware en Ian Craig Marsh, die vervolgens in de band Heaven 17 zouden opduiken) en rekruteerde hij twee zangeressen, Susanne Sulley en Joanne Catherall. Het bleek een gouden greep, want het door Martin Rushent geproduceerde Dare! zorgde, mede dankzij een aantal hitgevoelige singles, voor het succes dat was uitgebleven na de release van de eerste twee platen. 


Don’t You Want Me was van deze singles met afstand de meest succesvolle, maar het is zeker niet de beste track op het zeer overtuigende Dare! dat veel experimenteler is dan de aanstekelijke single doet vermoeden. 


Het succes van Dare! steeg The Human League aan het begin van de jaren naar het hoofd, want voor opvolger Hysteria versleet de band minstens twee topproducers en experimenteerde het bovendien ver buiten de kaders van de elektronische popmuziek die het zo goed beheerste. Hysteria is hierdoor een plaat van momenten en uiteraard zijn die vertegenwoordigd op deze verzamelaar. 


The Human League zou vervolgens nog vijf platen maken die in heel veel platenkasten ontbreken, maar die, mede door de sterke zang van Oakey, iedere keer altijd wel één of twee echt memorabele popliedjes opleverden. 


Het maakt van de beluistering van A Very British Synthesizer Group een verrassend aangename bezigheid. Mijn waardering voor The Human League is door deze mooie compilatie in ieder geval flink gestegen en nog steeds hoor ik geweldige nieuwe dingen op de verzamelaar, die in de nog luxere versies kan worden uitgebreid tot uren beeld en geluid. 


The Human League is absoluut “a very British synthesizer group”, maar het is ook een verrassend invloedrijke en verrassend goede synthesizer group. Erwin Zijleman








woensdag 30 november 2016

Dungen - Häxan

Een nieuwe plaat van de Zweedse band Dungen is inmiddels al 15 jaar lang iedere keer weer een feestje. 

Het heeft, als ik goed heb geteld, inmiddels acht uitstekende platen opgeleverd, waarvan ik persoonlijk Ta Det Lugnt uit 2004 de beste vind, maar de verschillen met de andere platen zijn zeer klein. 

Het zijn platen waarop de Zweedse band aan de haal gaat met zeer uiteenlopende invloeden uit een aantal decennia rockmuziek, maar waarop een voorliefde voor psychedelica centraal staat. 

Ook beluistering van het onlangs verschenen Häxan is weer een feestje, al is het een net wat andere plaat dan zijn voorgangers. Häxan is immers een filmsoundtrack bij de uit 1926 (!) stammende animatiefilm The Adventures of Prince Achmed. 

Omdat Dungen dit keer moest aansluiten bij de beelden van één van de eerste animatiefilms, is er wat minder ruimte voor lange improvisaties, maar ruimte voor experiment is er ook op de nieuwe plaat van Dungen weer in overvloed. 

Ook Häxan kan worden voorzien van het etiket psychedelica, maar ook dit keer sleept de Zweedse band er van alles bij. Zo bevat de bijzondere filmsoundtrack van de Zweedse band flink wat invloeden uit de jazzrock en met name de progrock, maar is er ook ruimte voor folky momenten of voor stevige gitaarriffs. 

Omdat The Adventures of Prince Achmed uit het tijdperk van de stomme film stamt, doet ook Dungen het dit keer zonder vocalen en levert het voor het eerst een volledig instrumentale plaat af. Dat is over het algemeen best een barrière, al moet gezegd worden dat de Zweedse teksten van Dungen op de vorige platen van de band ook niet al teveel houvast gaven. 

Bij beluistering van Häxan moet je het uiteraard doen zonder de beelden van The Adventures of Prince Achmed, dus of Dungen er in is geslaagd om de oude film tot leven te wekken durf ik niet te zeggen. Gelukkig staat de nieuwe plaat van de band uit Stockholm vol prachtige klanken, waarbij je moeiteloos zelf de beelden verzint. 

Häxan is een plaat vol prachtige ingetogen passages, maar de muziek van Dungen mag gelukkig ook met enige regelmaat ontsporen, precies zoals we dat van de band gewend zijn. Het is allemaal net wat minder toegankelijk dan de reguliere Dungen platen, al is toegankelijk bij Dungen altijd een relatief begrip.

Häxan is naar verluid niet meer dan een tussendoortje dat ter ere van Black Friday is uitgebracht, maar voor een tussendoortje is de plaat echt veel te goed. Zeker voor liefhebbers  van psychedelische progrock valt er op de nieuwe plaat van Dungen ontzettend veel te genieten. 

De band is nooit vies geweest van muzikale hoogstandjes en ook Häxan staat er vol mee, maar bij Dungen heb ik altijd het idee dat het functioneel is. Geniale overgangen zorgen immers ook voor sfeerwisselingen die van elkaar verschillen als dag en nacht, wat bij het maken van een filmsoundtrack zeer goed van pas kan komen. 

Op de volgende plaat klinkt Dungen waarschijnlijk weer wat meer als de Dungen die we inmiddels al weer 15 jaar kennen, maar ook deze soundtrack smaakt absoluut naar meer, zeker als je behoefte hebt aan muziek die de fantasie optimaal prikkelt. Erwin Zijleman